ARIKETAK

1-LEXIKOA

1.eroan

2.erabat

3.momentu

4.osta osta

5.erne

6.gertaera

7.bilera

8.jardun

9.ehortzi

2-ESAPIDEAK

Hankak arin ibili

3-LEXIKOA

• uzta


• zirrara


• hauspo


• bitxi

4-BERRIDAZKETAK

• Gabonetako oporrak joan baino lehen, eskaera bat egin nion


• Zehatz lezake noiz ahal izan ere egun bateko gorabeherekin


• Mutikoak ekarritako bertsopaperak hogeita bost bat izango zieren


• .


• Hasi nuen biltzeari


• Nere gogoko bitxiak eskuratzen hasi nintzan, nahiz eta jasotzen banituen zenbaitentzat hutsaren hurrengoak izan ere

5-LEXIKO

• zati


• argitaletxe


• merkatu


• kanta

6-ORTOGRAFIA

• Hala gabonetako oporretara joan aurretik, eskaera bat egion nion.
• Oporrak bukatu zirenean, ilundu eta gero, hantxe geunden zain mutil garraioa noiz etorriko.
• Hain zuzen, horrexegatik sortuko zaio zalantza zer biltzen hasi erdal herri-poesia ala euskal herri-poesia.
• Ondorengoa zenbakitan laburbil genezake: 332 liburu Auspoa sailekoak, 310 ohikoak eta 22 sail nagusikoak eta beste 29 ale Biblioteca de Navarra popular sailekoak, guztira, beraz 361.
  

7-ESAPIDEAK

Ia-ia harrapatu du autobusa.

8-ZUZENTASUN GRAMATIKALA

• Antonio kontatzen zuen nola puska batekin...
• Bizkaian, Araban bezala...
• Etxean gutxi garenez...
• Ainara ni bezala da, lotsatia eta isila.
  

ARIKETAK

1-
1.erloju --ordulari
2.urrats--pauta
3.geldotu--moteldu
4.burmuina--garuna
5.baliatu--konprobatu
6.ziurtatu--baieztatu
7.erlazioa--harreman
8.giltza--gako
9.jokabide--jokaera

2-
a.ikusmena
b.aorta
c.zientzialari
d.geldotu

3-
Zientzalariek, ordea are gehiago luzatu nahiko lukete gorputzak lotan hibernatzen igarotzen duen denbora. Hartara ebakuntzak egiteko denbora-tarte segurua handitu egingo litzateke. Gainera, hil ala biziko ebakuntza egiteko zain dagoen paziente batek ez luke ainbesteko presarik izango une egokia iritsi arte itxarotea izango luke. Eta urrunago joanda astronautek distanztzia oso luzeetan bidaiatzeko aukera izango lukete orgnismoen kalterik jasan gabe.

4-

• istorio
• ostu
• aran
• hoztu
• historia
• haran

5-

a.Zientzia-fikzioa irudienagatik, hori lortu nahian dabiltza hainbat ikertzaile, eta dagoeneko eman dituzte lehen pausoak.
b. Antzako eragina lortzea dago gorputza asko hoztuta.
c. Garunari oxigeno gutxiegi iritsis gero, neuronak hiel egiten dira.
d.Zirkuitua bonba zentrifugo baten antzekoa da, eta biriken funtzioa betetzen du, gas trukea egiten duelako.
e.Gero, ebakuntza bukatu eta gero denean, zirkuitu bera erabiltzen dute odola berotzeko eta tenperatura bere onera ekartzeko.
f.
g.Metabolismoa moteldu egiten da gorputza hozten den neurrian.
h.Gorputza asko hoztu aurretik, nabarmen moteltzen da metabolismoa.

6-

a.aizu, lagun, nongoa zara zu?

b. Ezagutzen zaitut, beraz ez ezazu zeure burua zuritu eta esan egia.

c.Lagunek ez dakite kontzertura joan ala ez, ezta nik ere ez.

d.Azkenean, nik esan nion gertatutakoa, beste inor ez zen ausarta eta.

7-

Hainbestean bizi.

8-
Sendagileek hipotermia dihardute bihotz-ebakuntzetan oxigeno gabeziaren kalteetik babesteko.

UNIBERTSITATERA SARTZEKO HAUTAPROBA

A.ULERMEN GALDERAK
1- Albaitariarengana joan eta gero bururatu zitzaion idea hau.
2-Hasieran txantxatzat hartzen zuten baina denborekin higienikoena dela egiaztatu dute askok.
3-Esaterako, inguruko ura eta lurra kutx¡satzea.

B.GRAMATIKA GALDERAK
4- zitzaidan--
zuen-- du
du-- zuen
dio- -zion

5- arduratu-- arta izan
esaterako-- adibidez
maiz-- askotan
hedatu-- sakabanatu

6- horien beharra ikusi baitute zabaldu dira
Antoñanaren irudienez
Animaliari merezi duen agurra
Nafarroako herritxo batean jaio naizelako
Higienikoena izango zen ustez

UNIBERTSITATEKO FROGA

A.ULERMEN GALDERAK
1.Euskal Herriko ohiturak mantentzeko, euskaraz mintzatzeko eta nola ez festak egiteko.
2. Munduko euskal etxe guztiak berri izateko.
3. Euskal etxeak ez dute helbide berbera, bakoitza bere helbidea dauka.

B.GRAMATIKA GADERAK
4.
- Ameriketara joan den osaba daukat.
-
-Argentinara joandako euskaldunen berri izango dituzu.
-Ikus ahal duzu.

5.
-dira:ziren
-dituzte:zituzten
-duzu:zenuen
-dago:zegoen
-dezakezu:zenezakezun

6.
-biltzen:aurkitzen
- mintzateko:
-barruan:barnean
-helbide:direkzio

7.
Lehen migrazio ugari zeuden Euskal Herrian, hori izan zen industrializazio garaian, Euskal herria izan zen Madrid eta Bartzelonarekin lehenengo komunitate autonoma industria garatzen eta migrazio asko izan ziren lanaren bila eta kondizio hobe batzuen bila. Nagusiki Bilbora migratu zituzten jende gehiago zeren eta Bilbo izan zen euskal Herriko hiri garatuena eta hoberena ekonomiaren aldez. Urteak pasa eta gero migrazioak jaitzi egin dira eta orain haiek nahiago dute mediterraneo aldera joatea edo kapitalera joatea, klimagatik eta hiri nagusiak daudelako adibidez: Valentzia, Sevilla, Alikante, Bartzelona...
Migrazioko jendea normalean atzerritarrak dira, beste herrialdekoak eta kualifikazio gutxi dituzte, horren ondorioz haiek beti lan gogorrak egiten dituzte eta soldata baxuak irabazten dituzte.
Gaur egun, migrazioak asko jaitzi dira zeren eta mundua desarrollatu da pixkanaka eta herrialde askok hobeto bizitzen dira antzinan baino eta ez du balio hainbeste migrazioak. Orain migrazio nabarmenak dira bueltakoak, hau da, ocioko bidaiak edo lan bidaiak.

HISTORIARRETIK DIRAUEN SLALOM-A

1. Museoetan eskiko piezak eta gauzak daudela.
2.Elur gaineko lasterketa deskribatu zuen, parte hartzaileak "iparraldeko herrialde hurrun" batekoak zirela nabarmenduz.
3.Ull jainkoari aipatu zion
4.Merkataritza harremanak eta migrazio esker.
5.Garrantsia ugari zuten. Erregeak jende guztioi agindu zien eskiatzen jakitea.
6.Eskiak laburtu ziren, Mathias Zdarskykri esker.

HOMO EKONOMIKUS

A.ULERMENA
1.Bai independientea da, oso aktiboa da.
2.Besteei zaintzea egiten dute, lan txarrak.
3.Bizitza zikloaren aldatzen dira eta denbora asko ematen dute tartean ume txikiak dagoenean, gure inguruan ezbeharren bat gertatzen denean, senideak gaixotzen eta zahartzen.
4. Oso beharrezkoak direlako emakumeak.

B.GAIA ETA LABURPENA
-Gaia: Ekonomia gaur egun eta iraganean.
-Laburpena: Gaur egun, gure bizitza ekonomiarekien mugitzen da eta dena hori lotuta dago.
Jendea besteen laguntza beti beharko du, zeren eta pertsona guztiak gauza txarto egiten ditugu eta denoi guztatzen zaigu edonor laguntza ematen badigu. Normalean laguntzen direnak emakumeak dira eta bere lana ez dago oso ondo ikusita.

C.MOLDATU ESDALDIAK
1-Ekonomia merkatuaz arduratzen da. Beraz, merkatutik kanpo egindako lanak ez ditu kontuan izaten.

2-Sistema ekonomikoa autonomo bezala azaltzen zaigu. Nola nahi ere, nabarmena da erreprodukzio lanik gabe ez lukeela luzaro iraungo.

3-Inkesten arabera, emakumeek etxeko lanaren %75etik gora egiten dute. Hala ere, gizonen partaidetza askoz txikiagoa da.


4-Bizitzan, noizbait, denok dugu besteen laguntzaren beharra. Ondorioz, merezi du hori kontuan izatea.


D.IDAZLANA
Zaintza lanak asko daude gaur egun zeren eta ez dira lan zailak eta kualifikazio gutxi eskatzen dituzte hori egiteko. Normalean lan honetan atzerritarrek egiten dituzte baina ere hemengoak.
Garrantsitsuenetako batzuk dira: umeen zaintza, atsoen zaintzak...
Lan zaintzek ekonomiaren barruan parte hartzen dute , dirua mugitzen dituztelako eta lan bat da. Lan zaintzak ez daude oso ondo ordainduta eta hori bakarrekin oso zaila da bizitzea familia oso bati alimentatu nahi baduzu.
Jendeak lan egin behar du bere bizitza ondo antolatzeko independientea izan nahi badu eta hori ez da erraza, baizik eta zaila eta gogorra da.
Pertsona askok zaintzen dituzte besteak diru bat jaso gabe eta nire ustez hori txarto dago, eta beste batzuk ordaintzen dute baina oso gutxi.
Adibidez, etxeko andreak lan hori egiten du eta ez da erraza familia bat zaintzea bere gauza guztiekin, adibidez: eguneroko erosketak, umeei zaintzea, janariak prestatu, etxea garbitu...
Hori egiten duenei, nire ustez, Espainiako Estadoak ordaindu beharko lieke salario bat edo zehozer, zeren eta hori egitea eta gainera ondo egitea ez da batere erraza.

UNIBERTSITATEKO FROGA

A. ULERMENA
1.Frankismoa zirkuak debekatu zutelako.
2.Li Xiningek, izan de ezinbestekoa.
3.Jantzi ezberdinak, makillajeak, koreografiak eta argiak ere.
4.Txinako zirkuak akrobazio gehiago dituzte kanadakoa baino.

B. GAIA ETA LABURPENA
-Gaia: Zirkuen kuriositate batzuk.

-Laburpena: Zirkuak historian parte daude eta herri batzuk bere kulturari lotuta dituzte baina epoka batzuetan, herrialde batzuk debekatu zuen zirkuek. Gaur egun zirku ugariak daude eta estilo esberdinetakoak, adibidez Cirque Du Soleil teatro modukoa da eta Txinatarra akrobatikoa da, beste batzuk animalikoak, pailazokoak...

C. MOLDATU ESALDIAK

1.Yongzhonek adierazi du buruaren eta gorputzaren arteko orekak baino ez dela lortzen ezinezko dirudiena.
2. Ez da izar handiriik egongo, teknika guztiekak menperatzen baitituzte guztiek.
3. Estetika da nagusi emanaldian. Indarra eta arriskua, aldiz, ez.
4.Gorputzari gorazarra egin nahi diote saioan. Horretarako, mugimendu dotore bezain ezinezkoak erakuitsiko dituzte.

D. IDAZLANA

Zirkuak edonori gusta dakioke: gizon, emakume, umea, agureari... leku on bat da denbora pasatzeko.

Nik, txikia nintzenean, gogoratzen dut nola Bilbon, zirkua etortzen zen uda guztietan, orain bezala, eta gogo handia nuen zirkuan sartzea espektakulua ikusteko, niri animaliak izugarri gustatzen zitzaizkidalako. Egun batean, nire aita etorri zen nigana eta esan zidan nola sarrerak erosi zituela zirkurako, nik izugarri pozarekin nire aitari besarkada bat eman nion eta nire aita eta biok joan ginen hurrengo egunean zirkura.
Oso ondo pasatu nuen, han pailasoek monologoak eginten zituzten, tontakeriak eta bromak jendeari, gero animalia asko zeuden ere adibidez elefanteak, tigreak, tximinoak, zaldiak... eta animalia guztiak bere gauza bereziak egiten zituzten. Akrobazia asko zeuden eta magia trikuak ere.
Gaur egun, zirkua ez zait txikitan naizenean bezain bat gustatzen, baina oraindik ere atsegin dut zirkua espektakulo oso polita eta ikusgarria delako. Nire ustez, zirkua asko gustatzen zaie ume guztiei animali eta pailasoz beterik dagoelako eta nagusia bihurtzen zarenean beste umore bat nahiago duzu eta humorezko monologoak nahiago dituzu animaliak baino.
Bukatzeko esango dut nola zirkua jende askori irrifarre bat atera diela eta historian zehar mantendu behar da guztiontzat.